TÜRK GERİATRİ DERNEĞİ'NDEN BASIN BİLDİRİSİ:

"11 TEMMUZ DÜNYA NÜFUS GÜNÜ" VE YAŞLANMA

www.geriatri.org

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 11 Temmuz tarihini her yıl DÜNYA NÜFUS GÜNÜ olarak kabul etmektedir. Bu özel gün kapsamında Dünyada nüfus yapısındaki değişime ilişkin önemli değişikliklere dikkat çekilmeye çalışmaktadır.

DSÖ, 2007 yılı için KADINLARIN YAŞAMINDA FARK YARATABİLMEK İÇİN ERKEKLERİN KATILIMI konusunu ana tema olarak belirlemiş; bu konuda tüm ülkeleri çalışmalar yapmaya davet etmiştir.

Dünya Nüfus Günü ana temalarının her çalışma (sağlık, ekonomik, sosyal, kültürel, vb) alanında etkili olabilecek belirleyici rolleri olabilir. Sağlık alanında daha ayrıntılı bir değerlendirme yapıldığında ise Dünya nüfus yapısının değişiminin önemli bir vurgu olduğu dikkat çekmektedir. DSÖ yaşlanmanın toplumlar için bir AYRICALIK olduğunu ifade etmektedir.

Bugün Dünya nüfusunun önemli bir payının yaşlı nüfus tarafından oluşturulduğu bilinmektedir. Beklenen yaşam süresinin uzaması ve doğum hızının azalması ile, dünya nüfusu bir önceki elli yıla göre daha hızlı yaşlanmış; tıp, bilim ve teknoloji üçgenindeki gelişmeler ve doğum oranlarındaki azalma, toplumların yaşlanmasında temel taşı oluşturmuştur.

Dünyada 629 milyon olan 60 ve daha yukarı yaşlı nüfusun, 2050'de 2 milyara (yüzde 14) ulaşacağı öngörülmektedir. Ülkemizde ise veriler 2030'lu yıllarda nüfusun yaklaşık yüzde 15'inin yaşlı olacağını göstermektedir.

Toplumun nüfus yapısının sayıca değişimi aslında bu sayısal değişikliğe uyumun sağlanabilmesi açısından son derece önem taşımaktadır. Ülkelerin yaşlı nüfusa ilişkin hazır olma durumu, altyapılarını güçlendirebilmeleri gibi önemli ayrıntıların zaman, sosyal-ekonomik-kültürel açıdan güçlü bir yaklaşımlarının varlığı ile yakından ilişkilidir. Bu nedenle özellikle gelişmekte olan ülkelerin bu konuda çalışmalarını hızlandırmalarına ihtiyaç vardır. Bu kadar hızlı bir yaşlanma sürecinin yaşandığı Dünyada önemli bir çelişki; bazı ülkelerin ve bölgelerin YAŞLANMA AYRICALIĞIna erişememeleridir. Özellikle Sahra Altı Afrika ülkelerinin durumu bu konuda önemli mesajlar vermektedir. Sahra Altı Afrika ülkelerinde bazı ülkelerde doğuşta beklenen yaşam süresi 40'lı yaşların altındadır. Dünya bir yandan yaşlı nüfusa ilişkin hazırlıklarını tamamlamalı; diğer yandan da YAŞLANMA AYRICALIĞININ yaşanabilirliğini herkes için EŞİT hale getirebilme çabasında olmalıdır.

Yaşlı nüfus açısından; sağlık güvencesine kavuşabilmek, sağlık hizmetlerine ulaşılabilirlik, mevcut sağlık hizmetlerinin nitelik ve niceliğinin arttırılması, yataklı ve temel koruyucu sağlık hizmetlerinin tatmin edici bir düzeye ulaşması ve sağlıklı yaşlanma konusundaki bilgi ve farkındalık düzeyinin artırılması, doğal olarak yaşlıların hem yaşam kalitesini artıracak hem de yaşam süresini uzatacaktır.

Bu düşüncelerden hareketle ulusal ve uluslararası alanda bilimsel araştırmalar yapan, eğitim etkinlikleri, kongre ve kurslar düzenleyen Türk Geriatri Derneği, bu birikimlerin halka yansıtılması için halk eğitimine yönelik sempozyum ve toplantılar yanında sanatsal yarışmalar da düzenleyerek bu konuyu gündemde tutma çabalarını önümüzdeki yıllar için de sürdürme eğilimindedir.

"Dünya Nüfus Günü"nde yaşlı nüfusa yönelik KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ açısından önemli konular Türk Geriatri Derneği tarafından şu şekilde sıralanmaktadır:

1-Kazalardan korunma: Yaşlılarda kazalara neden olabilecek tüm faktörler göz önüne alınarak; çevre düzenlemeleri yapılmalı, yaşlı hastalarda ortaya çıkan bedensel ve zihinsel işlev bozuklukları göz önüne alınarak yaşlı ve yakınları oluşabilecek kazalar konusunda bilgilendirilmelidir.

2-Görmenin ve işitmenin korunması: Önlenebilecek olan görme ve işitme kayıplarının erken tanısı açısından yaşlılar göz ve işitme kontrollerini ihmal etmemelidirler.

3-Bağışıklama ve aşılama: Özellikle solunun sistemi hastalıklarının seyrini hafifletebileceği için Pnömokok ve influenza aşıları önemsenmelidir. Sık yaralanma geçirme riski olan yaşlılarda tetanoz aşısı da korunmada önemli bir yer tutar.

4-Kanser araştırmaları : Erken tanı koyulursa seyri değişebilen bazı kanser türleri açısından yaşlıların düzenli olarak sağlık kontrollerini yaptırmaları önemlidir.

5-Anemi-Kansızlık: Yaşlılarda kansızlık görülme oranı gençlere göre daha yüksektir.Nedeni sıklıkla demir eksikliğidir.Anemisi olan hastalarda gizli kalmış kanama odakları araştırılmalıdır.Beslenme bozukluğu veya gizli enfeksiyonlar da anemi nedeni olabilmektedir. Aneminin nedeni detaylı olarak araştırılıp bulunmadan tedaviye başlanmamalıdır.

6-Nörolojik ve Psikiyatrik işlevler: Yaşlıların olanaklar çerçevesinde zihinsel faaliyetlerini sürdürmeye çalışmaları,dış uyarılara açık olmaları bu yetilerinin korunmasında yardımcı olacaktır.Nörolojik ve Psikiyatrik işlevler şu nedenlerle bozulabilmektedir: hastalık nedeni ile eve kapanıp kalarak dış dünya ile ilişkinin kesilmesi, bir yakının vefatı veya uzun süre hastanede kalmak.Bu anlamda hasta yaşlıların sık ziyaret edilmesinin değeri büyüktür, beden ve ruh sağlığı bir bütün olarak algılanmalıdır. Ayrıca yaşlılara üretkenliklerini sürdürebilecekleri ortamlar yaratmak, onları bu anlamda desteklemek, yüreklendirmek, örneğin; danışmanlık yaparak deneyimlerini aktarabilecekleri düzenekler oluşturmak yararlı olmaktadır.

7-Beslenme:Yaşlılar kötü beslenme açısından risk grubu oluşturmaktadırlar.İleri yaşlarda kötü beslenme nedenleri şunlardır:ekonomik zorluklar, eğitim düzeyinin düşük olması, diş sorunları ve zihinsel fonksiyonlarda yetersizlik. Her yaşlı bireyin doğru ve bilinçli beslenme açısından hekimlerce uyarılması, eğitilmesi ve diyetinin denetlenmesi gereklidir.

8-Ayak bakımı: Yaşlılarda ayak bakımı çok önemlidir. Özellikle diyabetiklerde ve damar hastalığı olanlarda ayak dokularının beslenmesi bozulacağı için parmak derileri her türlü darbeye duyarlı hale gelmekte, yaralar oluşabilmekte ve zor iyileşmektedir.Ayakların günlük temizliğinin ve bakımının aksatılmaması gerekmektedir.

9-Sigara sorunu: Sigaranın solunum sistemine, kalp ve damar sistemine ve kemiklere zararlı etkileri bilinmektedir. Tüm hekimlerin bu konuda duyarlı olmaları ve hastaları bilgilendirmeleri, bu toplum sağlığı sorununa çözüm üretmek açısından yararlı olacaktır.

10-Egzersiz: Fiziksel etkinliklerin artırılması, sağlıklı, aktif ve bağımsız bir yaşam sürülmesi açısından düzenli olarak yapılan egzersizin önemi vardır.Muayenesi yapılan yaşlının sağlık durumuna ve fiziksel kapasitesine uygun bir egzersiz programı önerilir ve periyodik kontroller ile çeşitlendirilir, dolayısı ile her egzersiz ve rehabilitasyon programı ister hasta ister sağlıklı olsun, kişiye özel olarak hazırlanır.

Görüldüğü gibi her tıbbi sorun ve uygulamanın yaşlı ile ilgili önemli ayrıcalıkları vardır ve bunları bilinçli olarak öğretmek ve uygulamak gerekir.

"DÜNYA NÜFUS GÜNÜ" BAĞLAMINDA; UNUTULMAMALIDIR Kİ; YAŞLANAN DÜNYAMIZDAKİ HER YAŞLI BİREY TOPLUM İÇİNDE AKTİF OLMA VE AKTİF YAŞLANMA ŞANSINA VE HAKKINA SAHİP OLMALIDIR.

TÜRK GERİATRİ DERNEĞİ
Yönetim Kurulu
www.geriatri.org